Nezih Ünen Projects
Ana Sayfa Biyografi Müzik Sinema & TV Edebiyat Medya Galeri İletişim
ANADOLU’NUN KAYIP ŞARKILARI
"Çok iyi yapılmış bir belgesel…” — Marisa Tomei
Anadolu’nun Kayıp Şarkıları, müzikal-belgesel filmi, albümü ve konserlerinden oluşan, dünyada türünün ilk örneği kabul edilen vizyoner bir projedir. Pek çok uluslararası festivalin resmi seçkisinde yer aldı ve Kaliforniya’da, Uluslararası Santa Rosa Film Festivali’nde En İyi Müzik Belgeseli ödülüne layık görüldü.
Geçtiğimiz yüzyıl boyunca dünyanın pek çok kültürü, gelişen teknolojiler sayesinde sınırlarını aşıp küresel çapta yaygınlaşırken, uygarlığın beşiği ve eşsiz bir miras olan Anadolu bu evrensel sahnede sessiz kaldı.
Bu sessizliği bozmak üzere yola çıkan proje kapsamında, Anadolu insanının müzik ve dans performansları kendi doğal ortamlarında, provasız olarak kaydedildi, ardından stüdyoda modern düzenlemelerle harmanlanarak günümüz popüler kültürüyle buluşturuldu. Yenilikçi konser deneyiminde ise perdede şarkılarını icra eden yerel halka sahnede modern bir orkestra canlı olarak eşlik etti.
Bu projenin özü: paha biçilmez bir zenginliğin yok olmasını beklemeden harekete geçmek, Anadolu’nun saklı kalmış seslerini özgün ruhuna zarar vermedenevrensel müzik dilinde gün ışığına çıkarmak ve onu yeniden “Güneşin yükseldiği yer” yapmaktır.
Festivaller & Ödüller
Ödüller
26. Santa Rosa Uluslararası Film Festivali – En İyi Müzik Belgeseli
Motif Vakfı – Medya-Halk Bilimi Ödülü
En İyi Belgesel Adaylıkları
31. Montpellier Akdeniz Film Festivali
48. Selanik Film Festivali
8. Docufest
45. Antalya Altın Portakal Film Festivali
Özel Seçkiler
6. Salento Film Festivali
7. Zagreb Film Festivali
33. Ghent Film Festivali
27. İstanbul Film Festivali
Yönetmen Görüşü
Filmin çekimlerine başladığımız gün ekibime, “Bir senaryomuz yok; Anadolu yazacak, biz de çekeceğiz,” demiştim. Ve tam olarak öyle oldu.
Antik uygarlıklardan kalma yorgun ve yıpranmış kültürler diyarında bu filmi inşa ederken temel tarzım; her şeyin kendi doğal akışında gelişmesine izin vermek ve insanların hikâyelerini şarkılar, ritüeller, danslar aracılığıyla anlatmasına alan açmaktı.
Başlangıçta bu çalışma benim için bir belgesel yapmaktan çok bir müzik projesiydi. Niyetim, Anadolu insanının özgün performanslarına dayalı çağdaş bir müzik albümü ve buna eşlik eden bir film üretmekti. Ancak yolculuğumuz sırasında tanık olduğum kültürel mirasın yok oluş hızı ve karşılaştığım yaşam biçimleri beni öyle derinden etkiledi ki, benim şekillendirmeyi hedeflediğim proje zamanla beni şekillendirmeye başladı. Var olan o saf gerçekliği, hafızalardan silinmeyecek şekilde kayıt altına almak kaçınılmaz bir sorumluluğa dönüştü. Sonuçta ortaya tüm sınırlarını zorlayan deneysel bir müzikal belgesel çıktı.
Sinemadaki bu ilk yolculuğuma dönüp baktığımda tek pişmanlığım; filmin prömiyerini Cannes, Berlin, Venedik veya Toronto gibi önde gelen festivallerden birinde yapmamış olmaktır. Eseri bir an önce izleyiciyle buluşturma heyecanım, büyük festivallerin katı 'ilk gösterim' kurallarına takılmasına neden oldu. Anadolu’nun Kayıp Şarkıları belki de hak ettiği o büyük festival ödüllerine bu yüzden resmi olarak aday olamadı; ancak filmin bir festival stratejisinin ötesine geçerek izleyicide kendi doğal yolunu bulması, bana sinemanın gerçek gücünü gösterdi.
Anadolu Hakkında
Avrupa ile Asya arasında benzersiz bir köprü uzanan Anadolu, on binlerce yıllık geçmişiyle medeniyetlerin sıfır noktası ve bugün Türkiye topraklarının büyük bir bölümünü oluşturan eşsiz bir kültürel mozaiğidir.
Medeniyetlerin ve Efsanelerin Beşiği
Tarih boyunca Akatlar, Asurlular, Hititler, Truvalılar, Frigler, Lidyalılar, Yunanlar, Ermeniler, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi tarihe yön veren sayısız imparatorluğa ev sahipliği yapmıştır.
İlyada ve Odysseia'nın yazarı Homeros, tarihin babası Herodot, efsanevi Kral Midas ve Havari Pavlus bu topraklarda doğmuştur.
İnsanlığın İlk İzleri ve Anıtları
Güneydoğu Anadolu’daki Göbeklitepe, bilinen en eski megalitleri barındıran dünyanın ilk tapınağıdır; İngiltere'deki Stonehenge'den 7.000, Mısır piramitlerinden ise 7.500 yıl daha eskidir. Çatalhöyük, Çayönü, Nevalı Çori ve Hacılar gibi yerleşimler ise insanlığın ilk tarım köylerini temsil eder.
Dünyanın Yedi Harikası'ndan ikisi olan Efes'teki Artemis Tapınağı ve Halikarnas Mozolesi bu topraklarda inşa edilmiştir. En iyi korunmuş antik Roma tiyatrolarından biri olan Aspendos da buradadır.
İnancın ve Kutsalın Toprakları
Hristiyanlığın filizlendiği başlıca merkezlerden biri olan Anadolu; Yuhanna'nın Vahyi'nde geçen Yedi Kilise'nin (Efes, İzmir, Laodikya, Sardes, Bergama, Filadelfiya ve Tiyatira) tamamına ev sahipliği yapar.
Hz. Nuh'un efsanevi gemisinin tufandan sonra oturduğu rivayet edilen Ağrı Dağı da Anadolu sınırları içindedir.
Kayıp Zamanın Şarkıları
Yaklaşık 12 bin yıllık tarihiyle dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Hasankeyf'in kalıntıları, bu projenin çekimleri tamamlandıktan sonra Ilısu Barajı projesi kapsamında sular altında kalmıştır. Bu durum, filmin kaydettiği mirasın değerini bir kez daha kanıtlamaktadır.
Çok Sesli Bir Mozaik: Tüm bu tarihi katmanların üzerinde Anadolu; Türk çoğunluğunun yanı sıra Arnavutlar, Araplar, Ermeniler, Boşnaklar, Çerkesler, Gürcüler, Yunanlar, Yahudiler, Kürtler, Lazlar, Persler ve Süryaniler gibi toplulukları kucaklayan, dünyanın en çok yönlü ve yaşayan kültürel mozaiğidir.
Yapım Hakkında
Altı yıllık dev bir serüvenin ürünü olan filmin yapım sürecinde, Anadolu baştan sona iki kez katedildi. Toplam 121 farklı lokasyonda 133 eşsiz performans kendi doğal ortamlarında kayıt altına alındı. Aylar süren titiz bir elemenin ardından, bu performanslardan 43'ü filmde yer almak üzere seçildi.
Filmde Yer Alan Kültürler ve Performanslar:
Düzce: Çerkes Dansları
Tokat: Alevi Semahı ve türküler
Trabzon: Horon Dansı
Rize: Hemşin Türküleri ve doğaçlamalar
Artvin: Çoksesli Gürcü Şarkıları
Kars: Aşık Atışması ve Çobanın Stranı (Kürtçe Şarkı)
Bingöl: Kartal Dansı
Tunceli: Bektaşi Türküsü
Muş: Dengbej (Kürt Halk Ozanı)
Diyarbakır: Pamuk İşçilerinin Çalışma Şarkısı
Mardin ve Midyat: Süryani ritüelleri, türküler ve Harran görüntüleri
Urfa: Gazel
Gaziantep: Barak Havası
Hatay: İpek Üreticisinin Çalışma Şarkısı
Silifke: Türküler ve Kırtıl Semah Ritüeli
Kırşehir ve Kırıkkale: Bozlak
Denizli: Zeybek Dansı ve bir Karacaoğlan Şarkısı
Burdur: Yörüklerin kemane ve sipsi ile müziği, Aşık ile Maşuk Dansı
Muğla: Roman Davul-Zurnası
Bursa: Kılıç Kalkan Oyunu
Genel Dokular: Ermeni ve Yunan Şarkıları ile Sema Eden Dervişler
Projenin Kapsamı
Anadolu’nun Kayıp Şarkıları, üç ayaklı bir projedir:
Sinema: Kadim Anadolu kültürünün modern bir sentezle beyazperdeye taşındığı, kendi alanında ilk ve tek olan bir müzikal belgesel projesidir.
Albüm: Organik müziğin en geniş kültürel çeşitliliğini barındıran Anadolu'da kaydedilmiş otantik performansların modern düzenlemelerle evrensel bir müzik diline dönüştürülmüş halidir.
Konser: Anadolu’da görüntülenen o özgün icracıların dev ekrandaki performanslarına, sahnede canlı bir orkestranın senkronize olarak eşlik ettiği, ünlü konuk sanatçıların da katılımıyla zenginleşen yenilikçi bir sahne gösterisidir.
Anadolu’nun Kayıp Şarkıları projesinden bonus videoları izlemek için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Teknik Bilgiler
Orijinal Adı: Anadolu’nun Kayıp Şarkıları
İngilizce Adı: Lost Songs of Anatolia
Menşei: Türkiye
Yılı: 2010 (Vizyon)
Yapım Şirketi: Nezih Ünen Prodüksiyon Ltd. Şti.
Süre: 97 Dakika
Dil: Türkçe ve diğer yerel diller
Altyazılar: Almanca, Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Japonca, Rusça, Türkçe, Yunanca
Çekim Formatı: HDV ve DV
Ekran Oranı: 16:9
Ses: Dolby Surround 5.1, Stereo
Yönetmen ve Yapımcı: Nezih Ünen
Görüntü Yönetmenleri: Aras Demiray, Behiç Gülsaçan
Müzik Yapımcısı: Nezih Ünen
Yardımcı Yapımcılar: Hasan Aslanoba, Taha Altaylı
Yapımcılar: Emrah Akkurt, Mahir Altundağ, Vedat Atasoy
Ünite Sorumluları: Sami Solmaz, Ulaş Beşoklar
Kamera: Ulaş Beşoklar, Blagoy Toprakidis, Tayman Tekin, Sevdan Şenkulak, Gürcan Öztürk, Cumhur Ayar
Kurgu: Nezih Ünen
Yapım Amiri: Simin Girişmen
Sanat Yönetmeni: Ceyda Caba